Björk

Björk

fot. Universal Music Poland

Björk

kraj: Islandia
gatunek: trip-hop, elektronika

Björk Guðmundsdóttir (urodzona 27 listopada 1965 roku w Reykjaviku) to islandzka artystka światowego kalibru tworząca wyjątkowy rodzaj muzyki w stylu elektronicznym, trip-hopu, eksperymentalnym oraz art popowym. Björk po islandzku oznacza brzozę. Duży wpływ na rozwój muzyczny artystki miał jej ojczym, z którym matka Björk związała się, gdy dziewczynka miała zaledwie rok – przenosząc się do hippisowskiej komuny. Doświadczenia zdobyte tam w młodości, pozwoliły Björk na dookreślenie swojego stylu gry oraz śpiewu wydobywając na wierzch niesamowity talent muzyczny - jednocześnie porywający oraz głęboki w swoim przekazie.

Swoją karierę muzyczną Björk rozpoczęła dość wcześnie, bo w wieku 11 lat. W tym czasie w szkole rozpoczęła naukę gry na fortepianie. Jedna z jej nauczycielek urzeczona zdolnościami uczennicy wysłała jej nagranie piosenki „I Love to Love” Tiny Charles do islandzkiej stacji radiowej Radio One. Piosenka została puszczona na antenie radia na obszarze całego kraju. Na oddźwięk nie trzeba było długo czekać. Już po paru dniach z Björk skontaktowali się przedstawiciele wytwórni Falkinn, proponując jej wydanie pierwszej płyty. Pamiętajmy, że Björk miała wtedy zaledwie 11 lat. W wydaniu pierwszego krążka bardzo pomógł jej ojczym – który grał na gitarze. Pierwsza płyta Björk o nazwie „Björk” była kompilacją kilku klasycznych piosenek dla dzieci. Zawierała również jeden autorski unikat  - cover piosenki zespołu The Beatles „Fool on the Hill”, która stała się dużym hitem na terenie Islandii.

W następnych latach Björk czerpała ze świata muzycznego pełnymi garściami. W kolejnym etapie jej rozwoju muzycznego, dużą rolę odegrała muzyka punkowa. W okresie młodzieńczego buntu mając 14 lat założyła swoją pierwszą grupę muzyczną – dziewczęcy band o nazwie Spit and Snot, by później występować w grupie Exodus.

W 1980 roku skończyła szkołę muzyczną. Szukając ujścia dla swoich muzycznych pomysłów, razem z basistą z Exodusu - Jakobem Magnussonem stworzyła nową formację Tappi Tikarrass. Wspólnie wydali pierwsze single „Bitio Fast” oraz „Vitio”, które przyniosły im bardzo dużą popularność. Dwa lata później na rynku pojawił się pierwszy album o nazwie „Miranda”.

Björk była bardzo dynamiczna w swoim rozwoju, nie mogąc usiedzieć na miejscu, ani w obrębie jednej ekipy muzycznej. Niedługo po Tappi Tikarrass zaczęła współpracować z innymi muzykami zakładając grupę KUKL (z islandzkiego „czary”). Był to bardziej eksperyment, niż poważne zamierzenia. Jednak ku zaskoczeniu muzyków, projekt okazał się bardzo dużym sukcesem, w efekcie, którego postanowili oni przedłużyć współpracę. Dotarli oni swój styl muzyczny, prezentując w swoich kawałkach gotyckiego rocka. Okres współpracy z KUKL jest kluczowy w karierze Björk, to właśnie wtedy ukształtował się jej charakterystyczny styl śpiewu, który towarzyszy jej przez całą karierę muzyczną. Przy udziale Björk, KUKL dorobił się dwóch albumów: „The Eye” oraz „Holidays”.

W 1986 roku KUKL się przekształcił, nowa nazwa The Sugarcubes była grupą, dzięki której Björk ugruntowała swoją pozycję na światowej scenie muzycznej. Björk w początkowym okresie swojej kariery nie skupiała się jedynie na tworzeniu muzyki. Jest to artystka wyjątkowo czuła na doznania artystyczne. W młodości chęć wyrażenia siebie wyjątkowo silnie od niej biła. Efektem tego było wydanie w 1984 roku małego nakładu własnej poezji. Tomik „Björk o świętych” (100 egzemplarzy) został (każdy jeden) ręcznie przez artystkę ilustrowany.

Punktem zwrotnym w karierze Björk była współpraca początkowo z KUKL, które następnie przekształciło się w The Sugarcubes. Zespół zdobył bardzo duży rozgłos na Wyspach Brytyjskich oraz umiarkowany w USA. Razem ze sławą pojawiły się nowe możliwości kontraktów. W rezultacie muzycy zdecydowali się na podjęcie współpracy z One Little Indian. Przełom lat 80 – 90 zeszłego stulecia upłynął Björk razem z The Sugarcubes na tworzeniu muzyki w stylu jazzowym z domieszką lekkiego housowego brzmienia. Jednak z biegiem czasu w zespole zaczęły narastać rozmaite spory. Zniesmaczona Björk zdecydowała się w końcu opuścić grupę, która w 1992 roku oficjalnie się rozwiązała, by rozpocząć karierę solową.

Po opuszczeniu The Sugarcubes, Björk przeprowadziła się do Londynu podejmując współpracę z Nelle Hooperem. Efektem tej współpracy był jej pierwszy samodzielny album, który stanowił podsumowanie wszystkich muzycznych zainteresowań Björk. Momentalnie przykuł on uwagę publiczności oraz światowych krytyków. W Stanach Zjednoczonych zdobył on status złotej płyty. Od tego momentu solowa kariera muzyczna Björk wystrzeliła jak rakieta.

Duża sława Björk wiązała się nie tylko z uznaniem ze strony fanów, ale również sporym niebezpieczeństwem dla życia artystki. Gdy Björk mieszkała w Londynie jeden z jej fanów, Ricardo Lopez przesłał jej bombę, niedługo potem popełnił on samobójstwo. Policji udało się przechwycić oraz rozbroić pakunek. Wstrząśnięta całym wydarzeniem Björk opuściła Londyn i zamieszkała w Hiszpanii.

Björk swoją muzyką również czynnie angażuje się politycznie. Swoje kawałki często dedykowała podczas wyjątkowo zapalnych światowych sytuacji np. jak deklarowanie wolnego Tybetu, Kosowa, czy aspiracji niepodległościowych Grenlandii.

Björk za swoją twórczość otrzymała wiele nagród muzycznych, a nawet oficjalne odznaczenie państwowe. Ma na swoim koncie między innymi nominacje do nagrody Grammy, czy znalezienie się pośród najlepszych wokalistów wszech czasów, według magazynu Rolling Stone. Na przestrzeni swojej kariery można ją było zobaczyć nie tylko na scenie. Björk wiele razy pojawiła się w filmach – grając głównie drugoplanowe role.

Björk to artystka, której muzyczny geniusz jest w stanie zabrać każdego fana, spragnionego wyjątkowych muzycznych uniesień w niesamowitą podróż. Wśród jej obszernej dyskografii, bez problemu można znaleźć utwór odpowiedni do praktycznie każdej sytuacji. Muzykę tworzoną przez Bjork bardzo intensywnie się przeżywa, każdorazowo czując szczególny rodzaj niedosytu muzycznego, pragnąc ciągle więcej i więcej.