Zamknij

Stan klęski żywiołowej w Polsce: KONSTYTUCJA, USTAWA. Kto może go wprowadzić? Co oznacza?

Paweł Żurek
21.10.2020 15:00
Stan klęski żywiołowej w Polsce: USTAWA, KONSTYTUCJA. Co to jest, kto ogłasza i ile dni trwa?
fot. PAWE

Stan KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ to jeden z trzech stanów nadzwyczajnych, który jest wprowadzany w szczególnych, określonych ustawą okolicznościach. Ogłoszenie takiego stanu może wiązać się m.in. ograniczeniem praw obywatelskich, a także przełożeniem wyborów, jeżeli wypadają w jego trakcie lub 90 dni po zakończeniu. Sprawdzamy, jaka jest definicja stanu klęski żywiołowej w Polsce, jakie są przesłanki do jego wprowadzenia, ile trwa, a także co mówi o nim Konstytucja.

Stan wyjątkowy w Polsce: KONSTYTUCJA, DEFINICJA PRAWNA, PRZESŁANKI. Co to jest, kto ogłasza i ile dni trwa?

Stan klęski żywiołowej w Polsce: KONSTYTUCJA, USTAWA, DEFINICJA 

Stan KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ to jeden z trzech obowiązujących w Polsce stanów nadzwyczajnych. Oprócz niego, może zostać wprowadzony stan wojenny i wyjątkowy.  Ogłoszenie stanu klęski żywiołowej może wiązać się z ograniczeniem niektórych praw i swobód obywatelskich.

Co o stanie klęski żywiołowej mówi ustawa? Jak czytamy w dokumencie z 18 kwietnia 2002 roku,  stan klęski żywiołowej może być wprowadzony dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia.

Według ustawodawcy, przez termin KLĘSKA ŻYWIOŁOWA rozumie się  katastrofę naturalną lub awarię techniczną, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona mogą być skutecznie podjęte tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków, we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem.

Według ustawy,  katastrofa naturalna to zdarzenie związane z działaniem sił natury, w szczególności wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, czy silne wiatry. Z kolei awaria techniczna to gwałtowne, nieprzewidziane uszkodzenie lub zniszczenie obiektu budowlanego, urządzenia technicznego lub systemu urządzeń technicznych powodujące przerwę w ich używaniu lub utratę ich właściwości

Przez cyberprzestrzeń mamy rozumieć przestrzeń przetwarzania i wymiany informacji tworzoną przez systemy teleinformatyczne.  

Stan nadzwyczajny w Polsce: KONSTYTUCJA, PRZESŁANKI. Co oznacza stan nadzwyczajny?

Stan klęski żywiołowej: co oznacza, na czym polega?

Jak już wspomnieliśmy, stan klęski żywiołowej jest wprowadzany, by zapobiec lub usunąć skutki katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej. 

W czasie stanu nadzwyczajnego (stanu wyjątkowego, wojennego, lub klęski żywiołowej)  oraz w ciągu 90 dni po jego zakończeniu nie może być skrócona kadencja Sejmu, przeprowadzane referendum ogólnokrajowe, nie mogą być przeprowadzane wybory do Sejmu, Senatu, organów samorządu terytorialnego oraz wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, a kadencje tych organów ulegają odpowiedniemu przedłużeniu. Wybory do organów samorządu terytorialnego są możliwe tylko tam, gdzie nie został wprowadzony stan nadzwyczajny.

Stan klęski żywiołowej: odszkodowania

Odszkodowania należy się wszystkim, którzy przez ograniczenie wolności obywatelskich w trakcie trwania stanu nadzwyczajnego (w tym stanu klęski żywiołowej) ponieśli straty finansowe. Podstawą do uzyskiwania roszczeń jest ustawa z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela.

Jak możemy przeczytać w dokumencie,  "każdemu, kto poniósł stratę majątkową w następstwie ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu nadzwyczajnego, służy roszczenie o odszkodowanie. Obejmuje ono wyrównanie straty majątkowej, bez korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby strata nie powstała".

Odszkodowania za okres trwania stanu wyjątkowego, wojennego lub klęski żywiołowej, wypłaca przedsiębiorcom Skarb Państwa. 

Stan klęski żywiołowej: kto może go wprowadzić? Ile dni trwa?

Stan klęski żywiołowej wprowadza Rada Ministrów w drodze rozporządzenia na wniosek właściwego wojewody lub z własnej inicjatywy. 

Rada Ministrów może wprowadzić stan klęski żywiołowej na czas oznaczony, nie dłuższy niż 30 dni, na części albo na całym terytorium państwa. Przedłużenie tego stanu może nastąpić za zgodą Sejmu - Konstytucja RP, rozdział XI, art. 232. 

Stan KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ w Polsce: czy zostanie wprowadzony?

Stan wyjątkowy lub stan klęski żywiołowej w Polsce miałby zostać wprowadzony w Polsce ze względu na pandemię koronawirusa.  Domaga się tego od rządu przewodniczący PO Borys Budka.  - Nie ma podstaw do wprowadzenia stanu wyjątkowego. Natomiast stan klęski żywiołowej - istnieją przesłanki do jego wprowadzenia. Jest to jeden z postulatów PO. Przypomnę, że myśmy proponowali zmiany legislacyjne, które dawałyby możliwość zaplanowania również kwestii odszkodowawczych, rząd nie chciał rozmawiać wówczas o stanie klęski żywiołowej - powiedział Budka.

Pomysł wprowadzenia stanu klęski żywiołowej lub stanu wyjątkowego skomentowali członkowie rządu Mateusza Morawieckiego, w tym wiceminister Jarosław Kaczyński.

- Nie jestem zwolennikiem tego rozwiązania. Musimy z jednej strony zabezpieczyć zdrowie obywateli, ale z drugiej dać im szansę pracować, utrzymać sprawność gospodarczą państwa. Jako szkodliwe uznaję zarówno nawoływanie do lockdownu, bo finansowo byłby on bardzo trudny, a z drugiej - wmawianie ludziom, że COVID to mały problem i nie należy się nim przejmować. Otóż nie, to realne zagrożenie i należy chronić siebie i innych przed zakażeniem - podkreślił.

Czy w Polsce zostanie wprowadzony stan klęski żywiołowej albo stan wyjątkowy? [KORONAWIRUS]

RadioZET.pl/prawo.sejm.gov.pl/PAP/PZ