Zamknij

Stan klęski żywiołowej w Polsce: ODSZKODOWANIA, USTAWA, KONSTYTUCJA. Co to jest, kto go ogłasza i ile dni trwa?

Paweł Żurek
06.05.2020 11:48
Stan klęski żywiołowej w Polsce: USTAWA, KONSTYTUCJA. Co to jest, kto ogłasza i ile dni trwa?
fot. PAWE

Stan KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ to jeden z trzech stanów nadzwyczajnych, który jest wprowadzany w szczególnych, określonych ustawą okolicznościach. Ogłoszenie takiego stanu może wiązać się m.in. ograniczeniem praw obywatelskich, a także przełożeniem wyborów, jeżeli wypadają w jego trakcie lub 90 dni po zakończeniu. Sprawdzamy, jaka jest definicja stanu klęski żywiołowej w Polsce, jakie są przesłanki do jego wprowadzenia, ile trwa, a także co mówi o nim Konstytucja.

Stan wyjątkowy w Polsce: KONSTYTUCJA, DEFINICJA PRAWNA, PRZESŁANKI. Co to jest, kto ogłasza i ile dni trwa?

Stan klęski żywiołowej w Polsce: co to jest? USTAWA, KONSTYTUCJA, DEFINICJA 

Stan KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ to jeden z trzech obowiązujących w Polsce stanów nadzwyczajnych. Oprócz niego, może zostać wprowadzony stan wojenny i wyjątkowy.  Ogłoszenie stanu klęski żywiołowej może wiązać się z ograniczeniem niektórych praw i swobód obywatelskich.

Co o stanie klęski żywiołowej mówi ustawa? Jak czytamy w dokumencie z 18 kwietnia 2002 roku,  stan klęski żywiołowej może być wprowadzony dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia.

Według ustawodawcy, przez termin KLĘSKA ŻYWIOŁOWA rozumie się  katastrofę naturalną lub awarię techniczną, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona mogą być skutecznie podjęte tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków, we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem.

Według ustawy,  katastrofa naturalna to zdarzenie związane z działaniem sił natury, w szczególności wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, czy silne wiatry. Z kolei awaria techniczna to gwałtowne, nieprzewidziane uszkodzenie lub zniszczenie obiektu budowlanego, urządzenia technicznego lub systemu urządzeń technicznych powodujące przerwę w ich używaniu lub utratę ich właściwości

Przez cyberprzestrzeń mamy rozumieć przestrzeń przetwarzania i wymiany informacji tworzoną przez systemy teleinformatyczne.  

Stan nadzwyczajny w Polsce: KONSTYTUCJA, PRZESŁANKI. Co oznacza stan nadzwyczajny?

Stan klęski żywiołowej: odszkodowania

Odszkodowania należy się wszystkim, którzy przez ograniczenie wolności obywatelskich w trakcie trwania stanu nadzwyczajnego (w tym stanu klęski żywiołowej) ponieśli straty finansowe. Podstawą do uzyskiwania roszczeń jest ustawa z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela.

Jak możemy przeczytać w dokumencie,  "każdemu, kto poniósł stratę majątkową w następstwie ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu nadzwyczajnego, służy roszczenie o odszkodowanie. Obejmuje ono wyrównanie straty majątkowej, bez korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby strata nie powstała".

Odszkodowania za okres trwania stanu wyjątkowego, wojennego lub klęski żywiołowej, wypłaca przedsiębiorcom Skarb Państwa. 

Stan KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ w Polsce: czy zostanie wprowadzony?

Stan wyjątkowy lub stan klęski żywiołowej w Polsce miałby zostać wprowadzony w Polsce po to, by przesunąć datę wyborów prezydenckich, które mają się odbyć 10 maja 2020 roku. Chcą tego politycy opozycyjni, jednak przedstawiciele partii rządzącej twierdzą, że wystarczające kompetencje do radzenia sobie z koronawirusem daje wprowadzony stan epidemii, a ogłoszenie stanu wyjątkowego lub klęski żywiołowej wiązałoby się ze znacznym ograniczeniem swobód obywatelskich.

Wprowadzenie stanu wyjątkowego nie jest obecnie rozważane. Na ten moment nie ma żadnych okoliczności do tego, by go ogłaszać - powiedział wiceszef Kancelarii Prezydenta Paweł Mucha w rozmowie Radia ZET.

Wybory korespondencyjne: na czym polegają? Co to jest? Kto może głosować? [ZASADY, 2020]

Stan klęski żywiołowej: kto go wprowadza? Ile dni trwa?

Stan klęski żywiołowej wprowadza Rada Ministrów w drodze rozporządzenia na wniosek właściwego wojewody lub z własnej inicjatywy. 

- Rada Ministrów może wprowadzić stan klęski żywiołowej na czas oznaczony, nie dłuższy niż 30 dni, na części albo na całym terytorium państwa. Przedłużenie tego stanu może nastąpić za zgodą Sejmu - Konstytucja RP, rozdział XI, art. 232. 

Stan klęski żywiołowej: co oznacza, na czym polega?

Jak już wspomnieliśmy, stan klęski żywiołowej jest wprowadzany, by zapobiec lub usunąć skutki katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej. 

W czasie stanu nadzwyczajnego (stanu wyjątkowego, wojennego, lub klęski żywiołowej)  oraz w ciągu 90 dni po jego zakończeniu nie może być skrócona kadencja Sejmu, przeprowadzane referendum ogólnokrajowe, nie mogą być przeprowadzane wybory do Sejmu, Senatu, organów samorządu terytorialnego oraz wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, a kadencje tych organów ulegają odpowiedniemu przedłużeniu. Wybory do organów samorządu terytorialnego są możliwe tylko tam, gdzie nie został wprowadzony stan nadzwyczajny.

Etapy odmrażania gospodarki. Jak będzie przebiegał proces znoszenia obostrzeń? [KORONAWIRUS]

Stan klęski żywiołowej a wybory prezydenckie 2020

W związku z epidemią koronawirusa, wybory prezydenckie nie będą się mogły odbyć w takiej formie jak do tej pory. Wiązałoby się to z ogromnym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia wielu tysięcy osób. Politycy opozycyjni, chcąc wymusić na władzy przełożenie daty wyborów, żądają, by został wprowadzony jeden ze stanów nadzwyczajnych: wyjątkowy, lub klęski żywiołowej.

Posłowie PiS stoją jednak na stanowisku, że nie ma przesłanek do wprowadzania stanu klęski żywiołowej.

- Zgodnie z konstytucją wybory powinny się w tej chwili odbyć, chyba że zostałby wprowadzony stan nadzwyczajny. Aby taki stan wprowadzić, to zgodnie z konstytucją muszą być spełnione pewne warunki. Te warunki w tym momencie nie są spełniane, w związku z tym konstytucyjnie rzecz biorąc nie ma możliwości odłożenia wyborów prezydenckich w ogóle, a już w szczególności na rok - podkreślił Jarosław Kaczyński w rozmowie z radiową Jedynką. 

Według lidera PiS, najlepszym rozwiązaniem w tej sytuacji jest organizacja wyborów korespondencyjnych. - Te wybory, które w tej chwili proponujemy zabezpieczają całkowicie życie i zdrowie obywateli. To są wybory całkowicie bezpieczne zarówno dla tych, którzy w nich uczestniczą jak i tych, którzy je organizują i pracują przy przeprowadzeniu samego aktu wyborczego - dodał Kaczyński.

Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej - UCHWAŁA

Wbrew linii swojej partii, za wprowadzeniem stanu nadzwyczajnego opowiedział się senator PiS Jan Maria Jackowski. - Jedynym racjonalnym wyjściem może okazać się wprowadzenie stanu klęski żywiołowej i zgodnie z wszelkimi regułami gry przesunięcie wyborów na sierpień – powiedział dziennikarzom w Sejmie. Brak jednak głosów innych polityków PiS-u popierających ten pomysł. 

Ogłoszenia klęski żywiołowej chcą też senatorzy KO, którzy w trakcie obrad 5 maja złożyli projekt uchwały, wzywającej rząd do wprowadzenia stanu nadzwyczajnego. Podkreślają w nim, że "w związku ze stanem epidemii wprowadzono w Polsce wiele ograniczeń, w tym z zakresu praw człowieka, wolności osobistych i obywatelskich". Wymienili w tym kontekście m.in. przymus odbywania kwarantanny i przebywania w określonym miejscu, ograniczenia w prawie swobodnego przemieszczania się i gromadzenia, zamknięcie szkół, hoteli czy restauracji. 

Przeciwni projektowi ustawy byli senatorowie PiS.  - W Polsce nie mamy do czynienia ze stanem klęski żywiołowej; mamy odpowiednie oprzyrządowania prawne, które pomaga rządowi i innym służbom państwowym do skutecznej walki z pandemią. Ta walka przynosi konkretne, wymierne, obiektywne rezultaty - twierdził senator Prawa i Sprawiedliwości Marek Pęk w trakcie obrad senackiej komisji ustawodawczej. Wyższa izba parlamentu będzie zajmowała się projektem uchwały w trakcie obrad 6 maja. 

Wybory korespondencyjne: jak będą się odbywały? Czy będą dla wszystkich? [INNE KRAJE]

 Do kiedy w Polsce będzie kwarantanna? Na czym polega? [KORONAWIRUS]

RadioZET.pl/prawo.sejm.gov.pl/PAP/PZ