Zamknij

Stan wyjątkowy w Polsce 2020: KONSTYTUCJA, ZASADY, ODSZKODOWANIA. Co to jest, kto go ogłasza?

Paweł Żurek
09.10.2020 09:00
Stan wyjątkowy w Polsce: KONSTYTUCJA, DEFINICJA PRAWNA, PRZESŁANKI. Co to jest, kto ogłasza i ile dni trwa?
fot. MAREK BEREZOWSKI/REPORTER

Stan wyjątkowy to jeden z trzech stanów nadzwyczajnych, który jest wprowadzany w szczególnych, wymienionych w Konstytucji momentach. Ogłoszenie takiego stanu wiąże się m.in. ze znacznym ograniczeniem praw obywatelskich, a także przełożeniem wyborów, jeżeli wypadają w trakcie lub 90 dni po jego zakończeniu. Sprawdzamy, jaka jest definicja stanu wyjątkowego w Polsce, jakie są przesłanki do jego wprowadzenia, ile trwa, a także co mówi o nim Konstytucja.

Stan nadzwyczajny w Polsce: co oznacza ? [KONSTYTUCJA, PRZESŁANKI]

Stan wyjątkowy w Polsce 2020: co to jest? 

Stan wyjątkowy w Polsce to jeden z trzech obowiązujących w Polsce stanów nadzwyczajnych. Oprócz niego, może zostać wprowadzony stan wojenny i klęski żywiołowej. Wprowadzenie stanu wyjątkowego powoduje w szczególności ograniczenie niektórych praw i swobód obywatelskich.

Stan wyjątkowy: KONSTYTUCJA. Kiedy może zostać ogłoszony?  [DEFINICJA PRAWNA, PRZESŁANKI]

Jak czytamy w artykule 230. Konstytucji, stan wyjątkowy może zostać wprowadzony w razie zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego.

W sytuacjach szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające, może zostać wprowadzony odpowiedni stan nadzwyczajny: stan wojenny, stan wyjątkowy lub stan klęski żywiołowej. Działania podjęte w wyniku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego muszą odpowiadać stopniowi zagrożenia i powinny zmierzać do jak najszybszego przywrócenia normalnego funkcjonowania państwa - Konstytucja RP, rozdział XI, art. 228

Stan klęski żywiołowej w Polsce: USTAWA, KONSTYTUCJA. Co to jest, kto go ogłasza i ile dni trwa?

Stan wyjątkowy: kto go wprowadza? Ile dni trwa?

Stan wyjątkowy wprowadza prezydent na wniosek Rady Ministrów. Może on trwać przez okres nie dłuższy niż 90 dni i obowiązywać na części albo na całym terytorium państwa.

W art. 230 Konstytucji RP czytamy, że przedłużenie stanu wyjątkowego może nastąpić tylko raz, za zgodą Sejmu i na czas nie dłuższy niż 60 dni.

Rozporządzenie o wprowadzeniu stanu wojennego lub wyjątkowego Prezydent Rzeczypospolitej przedstawia Sejmowi w ciągu 48 godzin od podpisania rozporządzenia. Sejm niezwłocznie rozpatruje rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej. Sejm może je uchylić bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Koronawirus: OBJAWY.  Jak wygląda leczenie? [MAPA, OFIARY, POLSKA, CHINY]

Koronawirus: INFOLINIA. Gdzie dzwonić? Jaki jest NUMER TELEFONU? Kiedy dzwonić? [GODZINY, KONTAKT]

Stan wyjątkowy: odszkodowanie

Odszkodowanie należy się wszystkim, którzy przez ograniczenie wolności obywatelskich w trakcie trwania stanu nadzwyczajnego (w tym stanu wyjątkowego) ponieśli straty finansowe. Podstawą do uzyskiwania roszczeń jest ustawa z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela

Jak możemy przeczytać w dokumencie,  "każdemu, kto poniósł stratę majątkową w następstwie ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu nadzwyczajnego, służy roszczenie o odszkodowanie. Obejmuje ono wyrównanie straty majątkowej, bez korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby strata nie powstała".

Odszkodowanie za okres trwania stanu wyjątkowego, wojennego lub klęski żywiołowej, wypłaca przedsiębiorcom Skarb Państwa. 

Stan wyjątkowy: co oznacza, na czym polega?

W czasie stanu wyjątkowego oraz w ciągu 90 dni od jego zakończenia nie mogą być zmienione Konstytucja i ordynacje wyborcze oraz nie można rozwiązać Sejmu; nie przeprowadza się też wyborów ani referendów ogólnokrajowych. W przypadku upływu kadencji Prezydenta, Sejmu i Senatu bądź organów samorządu terytorialnego ulegają one odpowiedniemu przedłużeniu.

Wprowadzenie stanu wyjątkowego wiąże się z częściowymi lub całkowitymi zawieszeniem następujących praw obywatelskich na określonym terenie w wybranym czasie:

1) wolności osobistej (art. 97 Konstytucji),
2) nietykalności mieszkania (art. 100 Konstytucji),
3) wolności prasy (art. 105 Konstytucji),
4) tajemnicy korespondencji (art. 106 Konstytucji),
5) prawa koalicji, zgromadzania się i zawiązywania stowarzyszeń (art. 108 Konstytucji)

Stan wyjątkowy w Polsce: czy zostanie wprowadzony?

Codziennie przez ostatnie kilka tygodni Ministerstwo Zdrowia informowało o rosnącej liczbie zakażonych koronawirusem. Rząd zareagował wprowadzając strefę żółtą na terenie całego kraju, a do tego wydał rozporządzenie, ustanawiające dodatkowe obostrzenia. Premier Mateusz Morawiecki nie wykluczył też wprowadzenia stanu wyjątkowego. Jak przypomniał, obowiązuje on już w Czechach, na Słowacji czy we Włoszech. 

Stan nadzwyczajny w Polsce? Premier: nie wykluczamy żadnej z ewentualności

RadioZET.pl/PAP/300Polityka/prawo.pl/gov.pl/PZ