Zamknij

Kopernik wybrał Warmię. Śladami Mikołaja Kopernika po województwie warmińsko-mazurskim

Olsztyn - pomnik Kopernika
fot. Materiały prasowe

To właśnie w tym regionie Polski powstała rewolucyjna teoria dowodząca, że to Ziemia krąży dookoła Słońca, a nie odwrotnie. To tutaj Mikołaj Kopernik spędził większość swojego życia, pełniąc obowiązki administracyjne i dyplomatyczne. I to tu wielki astronom prowadził swoje badania, które zapewniły mu miejsce w gronie największych uczonych wszech czasów. Wybieramy się w niezwykłą podróż Szlakiem Kopernikowskim na Warmii i Mazurach.

Szlak Kopernikowski, jak sama nazwa wskazuje, prowadzi przez miejsca związane z życiem i działalnością wielkiego uczonego. W trakcie trwającego 40 lat pobytu na Warmii Mikołaj Kopernik pełnił liczne funkcje w służbie biskupa warmińskiego i kapituły warmińskiej. Z tego tytułu mieszkał w kilku miejscach i odbywał też wiele podróży. Odwiedzał nie tylko miasta i wsie biskupstwa, ale też liczne miejsca położone poza jego terenem. Pamiątką po czasach wielkiego uczonego są zabytkowe budowle, jak również przypominające o nim ekspozycje muzealne i planetaria.

Tę niezwykłą trasę turystyczną, liczącą łącznie blisko 300, można przemierzać na wiele sposobów – etapami lub w całości, w ciągu jednego dnia lub przez kilka tygodni. Jedno jest pewne – na Szlak Kopernikowski można regularnie wracać, wciąż odkrywając coś nowego i zaskakującego. Zwiedzamy najciekawsze miasta i atrakcje na szlaku.   

Lubawa i Olsztyn. Szlakiem Kopernika

Wyprawę warto rozpocząć w Lubawie.  Miasteczko stanowi ważne miejsce w biografii astronoma. To właśnie tutaj Mikołaj Kopernik podjął decyzję o wydaniu drukiem swojego wielkiego dzieła „O obrotach sfer niebieskich”, które na zawsze zmieniło losy światowej nauki. Kopernik przyjeżdżał do zamku w Lubawie w odwiedziny do swojego przyjaciela Tiedemana Giesego, ówczesnego biskupa chełmińskiego. Gościł u niego dwukrotnie, aby służyć mu pomocą lekarską (w 1538 i 1539 roku).

Olsztyn Zamek Kapituły Warmińskiej
fot. Materiały partnerskie

Kolejnym ważnym punktem na trasie jest Olsztyn, gdzie Kopernik w latach 1516-1519 i 1520-1521 pełnił funkcję administratora dóbr kapituły warmińskiej.  Cennym zabytkiem pamiętającym czasy wielkiego astronoma jest  zamek kapituły warmińskiej – to w nim właśnie rezydował Mikołaj Kopernik przez cały swój pobyt w Olsztynie. Obecnie w zamku działa  Muzeum Warmii i Mazur prezentujące m.in. pamiątki po uczonym. Unikalnym eksponatem jest tablica astronomiczna z 1517 roku (służyła do wyznaczania równonocy wiosennej) wykonana własnoręcznie przez tego, który „wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię”.

Planetarium w Olsztynie
fot. Materiały prasowe

Ci, którzy chcą lepiej poznać świat astronomii, powinni odwiedzić tutejsze planetarium i obserwatorium. Olsztyńskie Planetarium Astronomiczne, otwarte w 1973 roku w pięćsetną rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, dysponuje m.in. nowoczesnym cyfrowym systemem projekcyjnym, który pozwala na odbycie wirtualnej podróży kosmicznej. Obserwatorium Astronomiczne powstało sześć lat później w zaadaptowanej wieży ciśnień na wzgórzu Świętego Andrzeja (143 m n.p.m.). Przy bezchmurnej pogodzie prowadzone są pokazy nieba.

Lidzbark Warmiński. W biskupim zamku

Kolejnym niezwykłym miastem na Szlaku Kopernikowskim jest Lidzbark Warmiński. To tutaj Mikołaj Kopernik w latach 1503-1510 pełnił funkcję sekretarza i lekarza biskupa warmińskiego (a zarazem swojego wuja) Łukasza Watzenrode. Kopernik towarzyszył wujowi podczas negocjacji polsko-krzyżackich i innych wydarzeń politycznych, doskonaląc swoje talenty dyplomatyczne. Równolegle prowadził też badania astronomiczne, opracowując zarys teorii heliocentrycznej.

Lidzbark Warmiński - zamek
fot. Materiały partnerskie

Cennym obiektem Lidzbarka jest zamek biskupi, nazywany „Wawelem Północy”. Mikołaj Kopernik mieszkał w nim przez osiem lat. Ta XIV-wieczna budowla jest jednym z najcenniejszych zabytków architektury gotyckiej w Polsce (wpisana została nawet na listę pomników historii). Obecnie w zamku mieści się Muzeum Warmińskie gromadzące m.in. eksponaty związane z polskim astronomem.

Frombork. Tam, gdzie Kopernik „wstrzymał Słońce”

Miastem mocno związanym z Mikołajem Kopernikiem jest również Frombork. Znany polski uczony przez wiele lat pełnił w nim obowiązki dyplomatyczne i administracyjne. Łącznie spędził tu niemal 30 lat (1510-1543 z przerwami), prowadząc badania astronomiczne i tworząc swoje słynne dzieło „O obrotach”, dowodzące, że to Ziemia kręci się wokół Słońca, a nie odwrotnie.

Frombork warowny zespół katedralny
fot. Materiały partnerskie

Na fromborskim Wzgórzu Katedralnym polski uczony kupił basztę, która do dzisiaj znana jest jako Wieża Kopernika. W gotyckiej archikatedrze na Wzgórzu polski astronom został też pochowany. W innych budowlach tego zabytkowego kompleksu działa Muzeum Mikołaja Kopernika (przybliżające postać i dzieło astronoma), a w jego ramach również planetarium.

Elbląg. W najstarszym mieście Warmii i Mazur

Na Szlaku Kopernikowskim nie można pominąć też Elbląga, czyli najstarszego miasta województwa warmińsko-mazurskiego. Polski uczony bywał w tym mieście wiele razy – towarzysząc wujowi biskupowi Łukaszowi Watzenrode (w latach 1504-1507), jak też reprezentując interesy kapituły warmińskiej (w latach 1529-1530). W mieście zachowały się liczne zabytki architektury, które „pamiętają” odwiedziny Kopernika. 

Elbląg - katedra pw. św. Mikołaja
fot. Materiały partnerskie

Będąc na Starym Mieście, warto wspiąć się na potężną wieżę katedry św. Mikołaja – rozciąga się stąd imponujący widok na okolicę i odbudowaną starówkę.

CoperniCoin: kopernikowski token

CoperniCoin to token okolicznościowy wyemitowany na cześć Mikołaja Kopernika. Nowatorskie przedsięwzięcie wykorzystuje najnowszą technologię do promocji dziedzictwa kulturowego i atrakcji województwa warmińsko-mazurskiego, ze szczególnym naciskiem na  promocję Szlaku Kopernikowskiego.

W jaki sposób można zdobyć CoperniCoin? Na przykład biorąc udział w różnego rodzaju wydarzeniach oraz konkursach poświęconych Mikołajowi Kopernikowi, udzielając się w mediach społecznościowych (wykonując selfie z duchem Mikołaja Kopernika i umieszczając je w social mediach), odgadując hasła gier miejskich z cyklu „Pogoń za Kopernikiem”, czy też  podejmując się wyzwania ukończenia Misji Kopernik w grze mobilnej Slavic Monsters.  Token można później wymienić na różnego rodzaju nagrody. To świetna zabawa połączona z edukacją, a jednocześnie hołd złożony wielkiemu uczonemu, Mikołajowi Kopernikowi.

Copernicoin
fot. Materiały partnerskie