Zamknij

Olsztyn na weekend. Co warto zobaczyć i kiedy jechać? [Przewodnik]

10.09.2020
Aktualizacja: 10.09.2020 19:11
Olsztyn
fot. Shutterstock

Olsztyn to kameralne miasteczko, które dla wielu turystów jest jedynie „bramą do Mazur”. Zupełnie niesłusznie. Warto zatrzymać się tutaj choćby na weekend, aby poznać lepiej zabytki i atrakcje miasta, aktywnie spędzić czas nad jeziorem Ukiel oraz wybrać się w podróż śladami Mikołaja Kopernika. Odkrywamy największe atrakcje Olsztyna i podpowiadamy, kiedy warto się tam wybrać.

Olsztyn to nie tylko największe miasto województwa warmińsko-mazurskiego, ale także stolica Warmii. Miejsce to nierozerwalnie związane jest z licznymi jeziorami oraz postacią Mikołaja Kopernika, który przez kilka lat rezydował w olsztyńskim zamku i prowadził badania astronomiczne. Pamiątką po wielkim astronomie są zabytkowe budowle, jak również przypominające o nim ekspozycje muzealne i planetaria. Olsztyn to także „miasto kultury” – odbywają się tu liczne wydarzenia kulturalne, które są kolejną atrakcją miasta.

Olsztyn. Najciekawsze atrakcje miasta

Zwiedzanie Olsztyna najlepiej rozpocząć od Starego Miasta, którego największe atrakcje można bez problemu zwiedzić pieszo, nawet w jeden dzień. Ci, którzy chcą wybrać się do planetarium czy odpocząć nad pobliskim jeziorem, muszą poświęcić nieco więcej czasu na pobyt w tym mieście.  

Zamek Kapituły Warmińskiej

Wizytówką Olsztyna jest XIV-wieczny gotycki Zamek Kapituły Warmińskiej, gdzie w latach 1516–1521 (z krótką przerwą) mieszkał Mikołaj Kopernik. Obecnie w zamku działa  Muzeum Warmii i Mazur. W jednej sali znajduje się wystawa prezentującą m.in. oryginalny podręcznik medycyny, z którego korzystał Kopernik.

Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie
fot. Nina Czochara

Unikalnym eksponatem jest też tablica astronomiczna z 1517 roku służącą do wyznaczania daty równonocy wiosennej i jesiennej. Oprócz wystawy kopernikowskiej można zobaczyć też sztukę ludową czy zbiór ikon z przełomu XVI-XIX wieku. Warto wejść za zamkową wieżę, skąd roztacza się piękny widok na Olsztyn.

Ławeczka Mikołaja Kopernika

To jeden z najchętniej fotografowanych obiektów w Olsztynie. Pomnik Mikołaja Kopernika, znajdujący się przy moście prowadzącym na zamek, powstał w 2003 roku z okazji 530-letniej rocznicy urodzin wielkiego uczonego. Turyści bardzo często siadają na kolanach Kopernikowi i  chwytają go za nos - ma to podobno zagwarantować szczęście w finansach.

Ławeczka Mikołaja Kopernika
fot. Nina Czochara

Wysoka Brama w Olsztynie

Główne wejście na starówkę prowadzi właśnie przez Wysoką Bramę. To jeden z niewielu fragmentów fortyfikacji miejskich, które przetrwały do dzisiaj. Brama została wzniesiona pod koniec XIV wieku, choć na przestrzeni wieków była wielokrotnie przebudowywana. Pierwotnie pełniła funkcję obronne (będąc siedzibą straży miasta), a w XIX wieku pełniła funkcje więzienia.

Targ Rybny w Olsztynie

W pobliżu Wysokiej Bramy (na zachód) znajduje się Targ Rybny, czyli prostokątny plac, na którym niegdyś sprzedawano ryby. Jego historia sięga XIV wieku - był to ważny obszar targowy średniowiecznego Olsztyna. Dziś trudno poczuć tu historyczny klimat – większość odbudowanych kamienic jest nowych – pochodzą z XXI wieku.

Gazeta_Olsztyńska
fot. Wikimedia Commons

Charakterystycznym obiektem przy placu jest Dom „Gazety Olsztyńskiej”, czyli ceglany budynek, w którym w pierwszej połowie XX wieku mieściły się redakcja i drukarnia. Obecnie mieści się tam oddział Muzeum Warmii i Mazur.

Rynek Starego Miasta

Historyczna część Olsztyna, choć niewielka, jest niezwykle urokliwa. Rynek otoczony jest urokliwymi kamieniczkami z XIX wieku. Choć pierwotne zabytki w dużej mierze zostały zniszczone w czasie II wojny światowej, odtworzono je z pietyzmem. W niektórych przypadkach kierowano się zachowanymi fotografiami, w innych starano się XIX-wiecznym kamienicom przywrócić styl barokowy czy renesansowy. Obecnie w cieniu kamieniczek znajduje się wiele kawiarnianych stolików, przy których można usiąść i odpocząć.

Rynek w Olsztynie
fot. Nina Czochara

Stary Ratusz

W samym sercu Starego Miasta znajduje się Stary Ratusz – obecnie siedziba biblioteki. Najstarsza część tej budowli (skrzydło południowe) pochodzi z przełomu XV i XVI wieku. Zdobi ją charakterystyczna wieżyczka będąca niegdyś warownią.

Stary Ratusz w Olsztynie
fot. Nina Czochara

Park Centralny w Olsztynie

To niezwykły, zielony teren w samym centrum Olsztyna. Znajdują się tam m.in. fontanna z zadaszoną sceną, półokrągły podest, mini amfiteatr, ścieżki rowerowe i spacerowe, kładki na Łynie, altany, system oświetleniowy, wiele miejsc siedzących, obiekty sportowe i – oczywiście mnóstwo zieleni. Park jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w mieście – zarówno przez olsztynian, jak i przyjezdnych. Malowniczą ścieżką spacerowo-rowerową można się z niego przespacerować do pobliskiego parku Podzamcze.

Planetarium astronomiczne w Olsztynie

Olsztyn słynie z drugiego co do wielkości planetarium astronomicznego w Polsce. Obiekt ten został otwarty w 1973 roku w pięćsetną rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika i dysponuje m.in. nowoczesnym cyfrowym systemem projekcyjnym, który pozwala na odbycie wirtualnej podróży kosmicznej.  Z tarasu planetarium można podziwiać też panoramę miasta.

Obserwatorium astronomiczne

W pobliżu planetarium znajduje się obserwatorium astronomiczne. Powstało ono w ceglanej wieży ciśnień na wzgórzu Świętego Andrzeja (143 m n.p.m.). Przy bezchmurnej pogodzie prowadzone są pokazy nieba. W ciągu dnia można podziwiać plamy na Słońcu, a nocą kratery na Księżycu.

Olsztyn. Najpiękniejsze jeziora w okolicy

Olsztyn to nie tylko ciekawe historycznie miasto, ale też przepiękny krajobrazowo obszar z 16 jeziorami,  z czego aż 14 ma powierzchnię przekraczająca 1 ha.

Jezioro Ukiel w Olsztynie
fot. Nina Czochara
  • Jezioro Ukiel
  • Jezioro Długie
  • Jezioro Kortowskie
  • Jezioro Redykajny
  • Jezioro Sukiel

ZOBACZ TAKŻE: 10 najpiękniejszych miast w Polsce, które warto zobaczyć

Pogoda w Olsztynie. Kiedy warto jechać?

Jeśli traktujemy Olsztyn przede wszystkim jako bazę wypadową nad pobliskie jeziora, warto pojechać tam latem – od czerwca do początku września. W tym okresie występują nawet 30-stopniowe upały – nieco ochłody może przynieść kąpiel w jeziorach. W szczycie sezonu panują też bardzo dobre warunki do aktywnego spędzania czasu na wodzie – rowerki wodne, żeglowanie czy kajaki.

Co więcej, latem odbywa się wiele ciekawych wydarzeń kulturalnych w ramach Olsztyńskiego Lata Artystycznego. W letnich miesiącach trzeba się jednak przygotować na większą liczbę turystów (szczególnie nad jeziorem Ukiel), ale mniejszą dostępnością miejsc noclegowych.

Jesień w Olsztynie to dobry czas dla tych, którzy chcą spokojnie pozwiedzać miasto i okolice (pieszo lub na rowerze) oraz wypocząć nad jeziorami przepięknie prezentującymi się na tle czerwono-pomarańczowych drzew.