Zamknij

5 powodów, dla których warto odwiedzić Podkarpackie

Materiał partnerski
17.06.2020 10:27
Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu
fot. Green Velo, Krzysztof Zajączkowski

Nieważne, z jakiego zakątka Polski pochodzisz. Na pytanie, z czym kojarzy ci się Podkarpackie, jednym tchem wymienisz: Bieszczady, Zamek w Łańcucie i Jezioro Solińskie. Pasjonaci unikalnej architektury i piękna zaklętego w drewnie od lat utożsamiają region ze Szlakiem Architektury Drewnianej oraz sześcioma drewnianymi świątyniami wpisanymi na listę UNESCO. Miłośnicy dobrej kuchni dorzucą winnice i Szlak Kulinarny Podkarpackie Smaki. Pieszo, rowerem, samochodem, kajakiem lub konnym kuligiem – niezależnie od preferencji co do środka transportu, skarby architektury Podkarpacia można eksplorować cały rok.

Planujesz urlop na Podkarpaciu? Oto 5 powodów, dla których warto odwiedzić ten niezwykły region położony na południowym–wschodzie Polski.

1. Przyroda: naturalne piękno Podkarpacia

Podkarpackie to raj dla wielbicieli natury i… świętego spokoju. Na terenie całego regionu znajdują się dwa parki narodowe (Bieszczadzki i Magurski), dziesięć parków krajobrazowych, ponad 70 rezerwatów przyrody i tysiące pomników przyrody. Najbardziej rozpoznawalną częścią województwa podkarpackiego są oczywiście Bieszczady, od lat przyciągające turystów z całej Polski. Ci, którzy szukają spokoju i nieco odmiennych krajobrazów, coraz częściej wybierają jednak urzekające tereny Beskidu Niskiego i Roztocza Wschodniego. Czym urzeka podkarpackie Roztocze? Przede wszystkim dziką przyrodą i niezwykłymi krajobrazami, w które przepięknie wplatają się perły architektury drewnianej. Nie można pominąć też świetnie przygotowanych szlaków rowerowych, które pozwalają odkryć naturalne piękno okolicy.

Pogórze Dynowskie

Pogórze Dynowskie

‧ fot. Green Velo

Fani rzadko spotykanych gatunków fauny powinni odwiedzić Arboretum w Bolestraszycach. Miejsce to należy do cennych zabytków przyrody i kultury Polski.  Na zwiedzających czeka tu ponad 3 tys. drzew, krzewów i roślin. To miejsce jest wyjątkowo atrakcyjne wiosną. O tej porze roku nie można oderwać oczu od różnokolorowych rododendronów, magnolii, irysów, azalii i piwonii. Warto odwiedzić to miejsce, wybierając się na wycieczkę rowerową wokół Przemyśla – arboretum znajduje się ok. 7 km od centrum miasta.

Arboretum w Bolestraszycach

Arboretum w Bolestraszycach

‧ fot. Green Velo

2. Drewniane cerkwie i kościoły, czyli perły UNESCO

Podkarpackie to nie tylko piękne krajobrazy, ale również cenne historycznie skanseny, drewniane cerkwie i kościoły. Wiele z tych obiektów zostało docenionych przez samo UNESCO i figuruje na Liście Światowego Dziedzictwa.

Wśród „wyróżnionych” obiektów znajduje się między innymi Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu uznawana za jedną z najpiękniejszych i najcenniejszych tego typu budowli w kraju. Prawosławna świątynia, wzniesiona najprawdopodobniej na początku XVI wieku, należy też do najstarszych i najlepiej zachowanych obiektów drewnianego budownictwa cerkiewnego w Polsce. Cerkiew w Radrużu znalazła się na te liście World Monuments Watch jako jeden ze stu cennych zabytków na świecie zagrożonych zniszczeniem.

Radruż_Drewniana dzwonnica z przełomu XVI i XVII w. kryta gontem. K. Zajączkowski

Kolejnym wyróżnionym przez UNESCO obiektem jest kościół w Haczowie, czyli największy drewniany kościół gotycki w Europie. Obiekt powstał prawdopodobnie w pierwszej połowie XV wieku. Nie tylko sam budynek ma unikatową wartość. Bardzo cenne jest również jego wyposażenie, w tym m.in. kamienna chrzcielnica, XV-wieczne rzeźby czy barokowy ołtarz.

Zwiedzając Podkarpackie na rowerze, nie można pominąć też budzącej zachwyt, drewnianej Cerkwi w Chotyńcu. Obiekt powstał w 1615 roku, jednak jego pierwotny kształt pochodzi z początku XX wieku. Cerkiew stanowi obecnie jeden z najcenniejszych zabytków drewnianej architektury sakralnej w Polsce. We wnętrzu zachowały się interesujące polichromie przedstawiające sceny Sądu Ostatecznego.

Cerkiew w Chotyńcu

Cerkiew w Chotyńcu

‧ fot. Green Velo

Z Chotyńca warto wybrać się do Wielkich Oczu. Jest to miniaturowe kresowe miasteczko pełne niezwykłych zabytków. Niegdyś w zgodzie i harmonii żyli tutaj przedstawiciele trzech wyznań: katolicy, grekokatolicy oraz Żydzi. Będąc w Wielkich Oczach, warto przyjrzeć się jedynej w Polsce cerkwi o konstrukcji szkieletowej.

3. Zamki i pałace: historia zapisana w zabytkach

Na Podkarpaciu zachowało się też wiele historycznych zamków i dworów pamiętających dawne czasy. Podczas wycieczki rowerowej koniecznie trzeba odwiedzić zamek w Łańcucie. To jedna z najwspanialszych i najlepiej zachowanych rezydencji magnackich w Polsce. Zamek powstał na zlecenie Lubomirskich w latach 1619-1641, później został przebudowany przez Izabelę Czartoryską, a od XIX wieku przeszedł we władanie Potockich, którzy zgromadzili w obiekcie wspaniałą kolekcję dzieł sztuki. Podziwiać ją możemy w mieszczącym się w zamku Muzeum Wnętrz Pałacowych. W otoczeniu rezydencji znajduje się rozległy, pięknie zagospodarowany park o powierzchni 36 ha.

Zamek w Łańcucie

Zamek w Łańcucie

‧ fot. Green Velo

Niedaleko Przemyśla zachował się imponujący zamek w Krasiczynie będący jednym z najcenniejszych renesansowych zabytków w Polsce. Murowany zamek został wzniesiony około 1580 r. przez Stanisława Krasickiego, w miejscu wcześniejszego drewniano-ziemnego. Przebudowa obiektu na przełomie XVI i XVII w. zmieniła go we wspaniałą rezydencję otoczoną parkiem.

Będąc w Rzeszowie, koniecznie trzeba odwiedzić dawny Zamek Lubomirskich. To nie tylko jeden z głównych zabytków miasta, ale też jeden z najlepszych w Polsce przykładów twierdzy bastionowej. Można na moment zsiąść z roweru i wybrać się na krótki spacer urokliwą Aleją Lubomirskich, podziwiając sąsiadujący z nią zamek (dziś to siedziba sądu, kiedyś więzienie) oraz znajdujący się w pobliżu pałacyk letni Lubomirskich.

Zamek w Rzeszowie

Zamek w Rzeszowie

‧ fot. Wikimedia Commons

Podkarpackie to także pałace. Warto zwrócić uwagę na wspaniały barokowy pałac w Sieniawie. Obiekt został wzniesiony przez rodzinę Sieniawskich na początku XVII wieku, a następnie przebudowany przez Czartoryskich na styl późnobarokowy. W XVIII i XIX wieku był to jeden z ważniejszych ośrodków życia kulturalnego i intelektualnego w Polsce. Czartoryscy gościli w Sieniawie m. in. Cara Aleksandra I Romanowa czy Tadeusza Kościuszkę. W latach 80. XX wieku rezydencja została odnowiona, a wraz z nią 20 ha parku pałacowego.

4. Trasy rowerowe: na szlaku Green Velo

Podkarpackie to raj dla rowerzystów. Nie ma chyba lepszej formy zwiedzania tego regionu Polski – wraz z jego zabytkami, rezerwatami i urokliwymi miasteczkami – niż właśnie na dwóch kółkach. Atutem jest świetnie przygotowana sieć szlaków rowerowych.  Łącznie w całym regionie jest ich niemal 7 tysięcy kilometrów. Najbardziej znany jest oczywiście Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo. W samym Podkarpaciu ciągnie się na długości niemal 460 kilometrów.

droga forteczna - przemyśl

Droga forteczna w Przemyślu

‧ fot. Green Velo

Cały szlak dzieli się na wiele ciekawych odcinków. Można wybrać na przykład Roztocze (położone na granicy województwa lubelskiego i podkarpackiego) pełne malowniczych wiosek, miasteczek i zabytków. Niezwykłe pięknie prezentuje się też Pogórze Karpackie, czyli przedsionek polskich gór ze stolicą całego regionu, czyli Rzeszowem. Prawdziwym „królestwem rowerowym” jest też ziemia sandomierska (to już woj. świętokrzyskie) i Dolina Dolnego Sanu. Obowiązkowymi punktami na tych trasach są m.in. Leżajsk, Sieniawa, Krzeszów czy Baranów Sandomierski. Atrakcji dla nikogo nie zabraknie.

5. Kuchnia: wyprawy rowerowe „ze smakiem”

Podkarpackie warto poznać też „od kuchni”. Ciekawym sposobem na odkrywanie tradycyjnych smaków regionu jest Szlak Kulinarny Podkarpackie Smaki. To jedna z najdłuższych tego typu tras w Polsce, promująca region poprzez wrażenia kulinarne. Szlak skupia 50 obiektów – restauracji, cukierni czy winnic – w których serwowane są lokalne specjały.

Proziaki (placki mączne z dodatkiem sody), amoniaczki (ciasteczka z dodatkiem amoniaku), fuczki (placki z ziemniaków i kiszonej kapusty), hreczanyki (kotlety z mięsa mielonego i kaszy gryczanej) czy stolniki (pierogi z tartych ziemniaków, pieczone na liściach kapusty) to elementy tworzące ciekawe menu tradycyjnej podkarpackiej kuchni.  Które obiekty na Szlak Kulinarnym Podkarpackie Smaki warto odwiedzić? W Rzeszowie warto wstąpić do Karczmy-Restauracji „Gościniec”, Karczmy Wacławówka oraz Starego Browaru Rzeszowskiego. W Przemyślu godne polecenia są Cukiernia Fiore, Restauracja BOSKO i Restauracja Cuda Wianki.