Zamknij

5 powodów, dla których warto odwiedzić Warmię i Mazury

Materiały partnerskie
22.06.2020 08:34
5 powodów, dla których warto odwiedzić Warmię i Mazury
fot. Green Velo

Są dziesiątki dobrych powodów, by przejechać na Warmię i Mazury, by tu zostać na dłużej, by zażyć tu odpoczynku i wracać do tego miejsca wiele razy. Spośród tych wszystkich powodów spróbujmy wskazać pięć najważniejszych...

Wielkie Jeziora Mazurskie – cud natury i mekka żeglarzy

Warmia i Mazury zyskały miano Krainy Tysiąca Jezior, choć tak naprawdę w całym regionie znajdziemy ich blisko trzy tysiące. Najbardziej znane i lubiane są Wielkie Jeziora Mazurskie. Od wiosny do jesieni tętnią żeglarskim życiem, rozbrzmiewają łopotem żagli i szantami śpiewanymi w tawernach.

W międzynarodowym konkursie na 7 Nowych Cudów Natury, organizowanym przez szwajcarską fundację New7Wonders, Wielkie Jeziora Mazurskie znalazły się w gronie czternastu najpiękniejszych miejsc na świecie. Zostały wyróżnione jako jedyne miejsce nie tylko z Polski, ale i z całej Europy.

Wielkie Jeziora Mazurskie

Wielkie Jeziora Mazurskie

‧ fot. Pixabay

Wyjątkowa i unikatowa Kraina Wielkich Jezior Mazurskich leży w sercu Pojezierza Mazurskiego, a jej osią jest system wodny składający się z kilkudziesięciu jezior połączonych rzekami i kanałami. Głównymi zbiornikami tego systemu są dwa największe jeziora w kraju – Śniardwy i Mamry.

Kompleks tworzy doskonałe warunki do korzystania z wszelkich form rekreacji nad wodą i na wodzie. Wytyczono tutaj niezwykle lubiany przez żeglarzy Szlak Wielkich Jezior Mazurskich. Liczy on ponad 130 km, a prowadzi z Węgorzewa przez Giżycko i Mikołajki do Pisza, zaś jego odgałęzienia – do Rynu i Rucianego-Nidy. Po kompleksie jezior w sezonie turystycznym kursują statki wycieczkowe, które wypływają w rejsy z przystani w Giżycku, Mikołajkach, Węgorzewie, Rucianem-Nidzie, Rynie, Rydzewie i Starych Sadach. Wypożyczalnie sprzętu do uprawiania sportów wodnych działają przy ośrodkach wypoczynkowych, ośrodkach sportowych, plażach publicznych.

Kanał Elbląski – pływanie po wodzie i po trawie

Kanał Elbląski to unikalny w skali światowej zabytek dziewiętnastowiecznej hydrotechniki. Umożliwia on statkom nie tylko podróżowanie wodą, ale i pokonywanie różnicy poziomów lądem – na przeciąganych po pochylniach wózkach, które napędzane są siłą spadku wody.

Pochylnia Kąty

Pochylnia Kąty

‧ fot. Green Velo

Słynna droga wodna łączy Ostródę z Elblągiem i liczy 84 km, ale ma też odgałęzienia – w kierunku zachodnim do Iławy i Zalewa oraz wschodnim – do Starych Jabłonek. Uwzględniając te odcinki, całkowita długość Kanału Elbląskiego wynosi blisko 152 km.

Projektant i budowniczy kanału, Georg Jakob Steenke, zaplanował na nim dwie śluzy (Zielona i Miłomłyn) oraz pięć pochylni o suchych grzbietach (Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie, Całuny). Dzięki nim jednostki pływające mogą pokonać różnicę poziomów wynoszącą ok. 100 m. Pierwszy statek po Kanale Oberlandzkim, jak pierwotnie go nazwano, przepłynął w 1860 roku. Dzisiaj Kanał Elbląski pełni funkcje turystyczne. Oprócz ciekawych urządzeń hydrotechnicznych, na szlaku można podziwiać też nieskażone piękno przyrody.

W sezonie po systemie Kanału Elbląskiego i połączonych z nim jeziorach pływają statki wycieczkowe. Dostępne są rejsy na trasach (w obie strony) pomiędzy Elblągiem i Buczyńcem, Ostródą i Miłomłynem oraz Ostródą i Starymi Jabłonkami, a także z Buczyńca do Kątów i z powrotem. W ofercie są też rejsy spacerowe – z Elbląga (jezioro Druzno, rzeka Elbląg) i Ostródy (jeziora Drwęckie i Pauzeńskie). Po Jezioraku pływa z Iławy statek „Ilavia”. Ciekawe miejsca i atrakcje turystyczne wokół drogi wodnej łączy Szlak Kanału Elbląskiego. Więcej informacji: www.krainakanaluelblaskiego.pl.

Kuchnia regionalna – sieć dziedzictwa kulinarnego

Przenikanie się na Warmii i Mazurach tradycji kulinarnych różnych grup etnicznych zaowocowało niezwykłym bogactwem smaków i ich intrygującymi połączeniami. W efekcie powstały niepowtarzalne potrawy i produkty spożywcze, charakterystyczne dla różnych zakątków regionu. Można pośród nich znaleźć smaki nawiązujące do kuchni staropolskiej, niemieckiej, warmińskiej, mazurskiej, litewskiej, ukraińskiej czy rosyjskiej.

Potrawa lokalna
fot. Green Velo

Województwo warmińsko-mazurskie jako pierwszy region w Polsce przystąpiło do Europejskiej Sieci Regionalnego Dziedzictwa Kulinarnego. To organizacja, która promuje żywność wytwarzaną w sposób nieprzemysłowy i przyjazny dla środowiska, z wykorzystaniem naturalnych surowców dostępnych w regionie. Działalność sieci wpisuje się w trend celebrowania życia w rytmie slow, będący antytezą dla kultury szybkiego żywienia. Obecnie Sieć Dziedzictwa Kulinarnego „Warmia Mazury Powiśle” jest największą organizacją regionalną w Polsce i jedną z największych w Europie. Należą do niej rodzinne gospodarstwa rolne, producenci i przetwórcy żywności oraz lokale gastronomiczne, kultywujące tradycje kulinarne regionu i promujące jego dziedzictwo. Więcej informacji: www.dziedzictwokulinarne.pl.

Charakterystyczne dla tego regionu potrawy są przygotowywane według tradycyjnych receptur z darów lasów (dziczyzna, runo leśne) i jezior (ryby), dostępnych upraw (ziemniaki, kapusta, zboża) i ziół. Do charakterystycznych dań regionalnych należą: kartacze, pierogi, dzyndzałki warmińskie czy plińce z pomoćką.

Gotyckie zamki – dziś żyją nowym życiem

Średniowieczna historia terenów Warmii i Mazur obfitowała w konflikty zbrojne. Dlatego też nieodłącznym elementem ich krajobrazu stały się monumentalne zamki z czerwonej cegły. Do dzisiaj niektóre z nich zachowały się w dobrym stanie. W ich murach najczęściej mieszczą się muzea i inne instytucje kultury, a także restauracje i ekskluzywne hotele. Przy wielu zamkach działają bractwa rycerskie, organizujące turnieje i pokazy walki, jarmarki i biesiady średniowieczne.

Zamek w Nidzicy

Zamek w Nidzicy

‧ fot. Green Velo

Pośród najlepiej zachowanych i zrekonstruowanych warowni na Warmii i Mazurach są zamki biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim (muzeum, hotel) i Reszlu (galeria, noclegi, restauracja) oraz zamek kapituły warmińskiej w Olsztynie (muzeum). Z kolei we Fromborku wznosi się wyjątkowy w skali światowej warowny zespół katedralny (muzea). Zamki krzyżackie można dzisiaj podziwiać w Nidzicy (muzeum, ośrodek kultury, noclegi, restauracja), Ostródzie (muzeum), Kętrzynie (muzeum) i Barcianach. Twierdze, w różnym stopniu przebudowane, zachowały się w Rynie (hotel), Olsztynku (szkoła), Pasłęku (ośrodek kultury), Węgorzewie.

Stopniowo z ruin podnosi się zamek biskupów chełmińskich w Lubawie. Częściowo odtwarzane są mury zrujnowanego zamku w Szczytnie. Najbardziej imponujące są jednak ruiny zamku w Szymbarku, który swoimi rozmiarami ustępował tylko warowni w Malborku. Zamki w: Olsztynie, Lidzbarku Warmińskim, Ostródzie, Nidzicy, Kętrzynie i Rynie łączy Szlak Zamków Gotyckich. Z kolei przez Lubawę, Ostródę, Olsztynek, Nidzicę i Działdowo wiedzie szlak Pętla Grunwaldzka.

Mikołaj Kopernik – tu dokonał rewolucji w nauce

Mikołaj Kopernik (1473-1543) to najbardziej znany mieszkaniec regionu. W trakcie trwającego 40 lat pobytu na Warmii pełnił liczne funkcje w służbie biskupa warmińskiego i kapituły warmińskiej. Niezależnie od sprawowania urzędów prowadził badania astronomiczne, które zapewniły mu miejsce wśród największych uczonych wszech czasów. Sformułowana i udowodniona przez niego heliocentryczna teoria funkcjonowania Układu Słonecznego stała się jednym z fundamentów nowożytnej nauki.

Dzisiaj miejsca związane z życiem i pracą astronoma łączą szlaki turystyczne – pieszy i drogowy. Wędrując nimi, można zwiedzać zabytkowe budowle pamiętające czasy Kopernika, odkrywać poświęcone mu ekspozycje muzealne (Frombork, Lidzbark Warmiński, Olsztyn), poznawać sekrety wszechświata w planetariach i prowadzić obserwacje astronomiczne (Frombork, Olsztyn).

Olsztyn pomnik Mikołaja Kopernika

Pomnik Mikołaja Kopernika w Olsztynie

‧ fot. Green Velo

Drogowy Szlak Kopernikowski liczy blisko 300 km i ma kilka głównych punktów. W Lubawie Kopernik bywał dwukrotnie (1539) i podjął decyzję o wydaniu drukiem dzieła „O obrotach”. W Olsztynie pełnił urząd administratora dóbr kapituły warmińskiej (1516-1519, 1520-1521) i pozostawił po sobie na ścianie zamkowego krużganku oryginalną tablicę astronomiczną. W Lidzbarku Warmińskim był sekretarzem i lekarzem biskupa warmińskiego (1503-1510). We Fromborku żył i pracował przez blisko 30 lat (1510-1543 z przerwami), prowadząc badania nieba i pisząc swoje dzieło, i tam ostatecznie został pochowany. W Elblągu bywał wiele razy, reprezentując interesy biskupa i kapituły. Więcej informacji na temat atrakcji na szlaku: www.szlakkopernikowski.pl.

Znajdź Miejsca Przyjazne Rowerzystom na Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo