Zamknij

Warmia i Mazury. Rowerowa przygoda na szlaku Green Velo

Redakcja
25.06.2020 11:20
Warmia i Mazury. Rowerowa przygoda na szlaku Green Velo
fot. Green Velo

Warmińsko-mazurski odcinek Wschodniego Szlaku Rowerowego Green Velo wiedzie wzdłuż północnej granicy regionu, umożliwiając poznanie niezwykle malowniczych miejsc obfitujących w atrakcje przyrodnicze i kulturowe. W połączeniu z siecią lokalnych szlaków stanowi doskonałą propozycję na dłuższe i krótsze wyprawy rowerowe.

Green Velo to najdłuższa trasa rowerowa w Polsce (główna nitka 1885 km) przebiegająca przez pięć województw. Jej warmińsko-mazurska część liczy ok. 395 km, a na jej przejechanie warto sobie zarezerwować 7-9 dni, żeby w pełni skorzystać z jej walorów i zobaczyć najciekawsze atrakcje w okolicy.

Na turystów jadących szlakiem czekają Miejsca Przyjazne Rowerzystom (MPR-y), czyli rekomendowane atrakcje turystyczne oraz obiekty noclegowe, gastronomiczne i usługowe, które dostosowują swoją ofertę do potrzeb miłośników dwóch kółek. Wielbiciele wypraw na dwóch kółkach mogą korzystać również z MOR-ów, czyli Miejsc Obsługi Rowerzystów wyposażonych w bezpieczne stojaki, ławy, stoły, wiaty i tablice informacyjne.

Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo na Warmii i Mazurach ma łączną długość 395 km. Szlak biegnie przez: Elbląg – Tolkmicko – Frombork – Braniewo – Pieniężno – Górowo Iławeckie – Lidzbark Warmiński – Bartoszyce – Sępopol– Korsze – Barciany – Srokowo – Węgorzewo – Banie Mazurskie – Gołdap – Stańczyki – Żytkiejmy

ok_warmia i mazury 6

Ruszaj w drogę z Elbląga

Szlak rozpoczyna się w Elblągu, najstarszym (1246 r.) i drugim co do wielkości mieście regionu, a zarazem najniżej położonym mieście w Polsce. Zachowało się tutaj wiele pamiątek jego bogatej historii, dlatego warto poświęcić jeden dzień na zwiedzenie miasta i jego okolic. Elbląg jest także ważnym punktem na turystycznym Szlaku Kopernikowskim (upamiętniającym sławnego astronoma) oraz na Szlaku Kanału Elbląskiego.

Kanał Elbląski

Marabut na Kanale Elbląskim

‧ fot. Green Velo

W mieście bierze swój początek Kanał Elbląski, czyli najdłuższy (ponad 80 km) kanał żeglowny w Polsce, który prowadzi do Ostródy, a jego odgałęzienia do Iławy i Zalewa oraz do Starych Jabłonek. Warto wybrać się na rejs statkiem wycieczkowym z Elbląga do Buczyńca – trasa wiedzie m.in. przez jezioro Druzno (będące rezerwatem ornitologicznym) oraz przez pięć unikalnych pochylni, które umożliwiają jednostkom pływającym pokonywanie różnicy poziomów wynoszącej ok. 100 m. Wszelkie informacje na temat rejsu można uzyskać w biurze Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej.

Ważnym punktami na mapie turystycznej miasta są też Muzeum Archeologiczno-Historyczne oraz Centrum Sztuki Galeria EL. Pierwszy z wymienionych obiektów mieści się w budynkach dawnego podzamcza i prezentuje wystawy poświęcone m.in. życiu dawnej osady handlowej wikingów Truso oraz osadnictwu i wędrówkom Gotów. Na dziedzińcu zrekonstruowano dom i łódź wikingów. Galeria EL posiada z kolei jeden z największych w Polsce zbiorów sztuki abstrakcyjnej, który eksponuje we wnętrzu pochodzącego z połowy XIII w. gotyckiego kościoła. Inne średniowieczne zabytki miasta to m.in. Brama Targowa i kościoły pw. Św. Ducha (obecnie biblioteka) i katedralny pw. św. Mikołaja.

Widok z wieży zabytkowej katedry w Elblągu

Widok z wieży zabytkowej katedry w Elblągu

‧ fot. Green Velo

Przenocować można w zabytkowych wnętrzach elbląskiego Hotelu Młyn lub Pałacu w Janowie. Nieco dalej – w okolicach Pasłęka – czekają na turystów Dwór Dawidy i Bistro Ślimaka z farmą ślimaków Snails Garden w Krasinie. W tym ostatnim miejscu można zwiedzić oryginalną farmę i skosztować wyszukanych dań ze ślimaków. Jeśli ktoś woli przenocować bliżej trasy, może pojechać do Kadyn, gdzie znajdzie Kadyny Folwark Hotel & Spa z barokowym pałacem.

Dzień 1: Wyprawa po Elblągu i okolicach

Nad Zalewem Wiślanym

Do okolic Kadyn szlak biegnie przez Wysoczyznę Elbląską (park krajobrazowy), której pokonanie stanowi spore wyzwanie ze względu na duże różnice wysokości i strome podjazdy. Widoki Zalewu Wiślanego, wzdłuż którego wiedzie trasa, są jednak warte wszelkiego wysiłku.

Kolejny postój warto zaplanować w Tolkmicku. W budynku tutejszego ratusza można zwiedzić Muzeum Regionalne, a z punktu widokowego na ratuszowej wieży – podziwiać panoramę zalewu.

Kolejny etap szlaku wiedzie do Fromborka, gdzie przez blisko 30 lat mieszkał i pracował Mikołaj Kopernik. W budowlach na Wzgórzu Katedralnym działa muzeum poświęcone wielkiemu astronomowi oraz planetarium.  

Frombork - Muzeum Mikołaja Kopernika

Frombork - Muzeum Mikołaja Kopernika

‧ fot. Green Velo

Warto też odwiedzić monumentalną archikatedrę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Andrzeja Apostoła z XIV w., w której znajduje się grób Kopernika. W szpitalu św. Ducha na terenie miasta urządzono dział historii medycyny Muzeum Mikołaja Kopernika, a ok. 2 km od miasta – Park Astronomiczny z obserwatorium na Górze Żurawiej.

Frombork - Wzgórze Katedralne

Frombork - Wzgórze Katedralne

‧ fot. Green Velo

Z noclegu można skorzystać np. w centrum miasteczka w hotelu Kopernik lub w gospodarstwie agroturystycznym w położonej 12 km dalej osadzie portowej Nowa Pasłęka.

Dzień 2: Elbląg – Kadyny – Tolkmicko – Frombork (51,5 km)

Rowerem przez Warmię

Z tej ostatniej miejscowości, Nowej Pasłęki, malownicza trasa wzdłuż rzeki Pasłęki prowadzi do Braniewa, w którym zachowało się kilka interesujących zabytków (wieża bramna zamku, kościoły: gotycki pw. św. Katarzyny, barokowy pw. Krzyża Świętego).

Kościół pw. Świętego Krzyża w Braniewie

Kościół pw. Świętego Krzyża w Braniewie

‧ fot. Green Velo

Kolejne długie odcinki szlaku wiodą przez tereny leśne i rolnicze Równiny Warmińskiej, by dotrzeć do Pieniężna, gdzie przy klasztorze werbistów działa ciekawe muzeum etnograficzne.

Z centrum miasteczka można wejść do rezerwatu przyrody Dolina Rzeki Wałszy. Wąwóz, w którym płynie rzeka, ma długość ok. 5 km, jego szerokość dochodzi do 80 m, a głębokość do ponad 15 m. Wałsza przypomina tu rzekę górską z licznymi rumowiskami głazów i wodospadami.

Dzień 3: Frombork – Braniewo – Pieniężno (59,1 km)

Do „bocianiej wsi”

Z Pieniężna trasa prowadzi pagórkowatymi terenami Wzniesień Górowskich do Górowa Iławeckiego, gdzie można odwiedzić m.in. muzeum gazownictwa. Warto tutaj skorzystać z lokalnego szlaku rowerowego, by dotrzeć do położonej przy granicy z obwodem kaliningradzkim Rosji „bocianiej wsi” Żywkowo. Na 30 mieszkańców przypada tu ok. 160 bocianów. Bocianie Gospodarstwo Rolne PTOP oferuje miłośnikom ptaków korzystanie m.in. z wieży widokowej, bocianiej izby i ścieżki edukacyjnej.

Dzień 4: Pieniężno – Górowo Iławeckie (39,8 km), opcja: do Żywkowa i z powrotem

Śladami Kopernika i Krasickiego

Z Górowa Green Velo wiedzie na południe do Lidzbarka Warmińskiego. W okolicy tego miasta jedzie się wygodnie, ponieważ część trasy prowadzi po dawnych torowiskach. Historyczna stolica Warmii może się poszczycić pięknymi zabytkami m.in. barokowym pałacem nazwanym Oranżerią Krasickiego.

Oranżeria Krasickiego w Lidzbarku Warmińskim

Oranżeria Krasickiego w Lidzbarku Warmińskim

‧ fot. Green Velo

Najbardziej rozpoznawalny w mieście jest jednak gotycki zamek biskupi nazywany „Wawelem Północy”. Urzędowali tu m.in. Mikołaj Kopernik i Ignacy Krasicki (obecnie to muzeum).

Zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim

Zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim

‧ fot. Green Velo

W budynkach podzamcza działa czterogwiazdkowy hotel Krasicki, z historycznym spa i obserwatorium astronomicznym. Atrakcje przyrodnicze miasta to Leśny Park Uzdrowiskowy Doliny Symsarny i rzeka Łyna będąca popularnym szklakiem kajakowym. Wielu chętnych przyciągają też Termy Warmińskie.

Kolejny etap szlaku prowadzi przez Stoczek Klasztorny z barokowym sanktuarium maryjnym (w tutejszym klasztorze przez rok był więziony kardynał Stefan Wyszyński) do miejscowości Galiny. W zespole pałacowo-folwarcznym działa klimatyczny pensjonat, restauracja oferująca dania regionalne oraz stadnina koni. Alternatywnym miejscem noclegu może być Pałac Biały Książę (mieszczący się w zabytkowym obiekcie z 1861 roku) w niedalekiej wsi Osieka.

Galiny - zespół pałacowy

Galiny - zespół pałacowy

‧ fot. Green Velo

Dzień 5: Górowo Iławeckie – Lidzbark Warmiński (22,7 km) – Galiny (24,6 km) (razem 47,3 km)

Droga nad mazurskie jeziora

Kolejnym miastem na trasie są Bartoszyce, gdzie zachowały się fragmenty gotyckiej zabudowy (m.in. Brama Lidzbarska, kościoły) i zabytkowe spichlerze. Równolegle do Łyny szlak wiedzie do Sępopola, malowniczo położonego w zakolu tej rzeki, nad którym góruje gotycki kościół.

Sępopol - kościół

Sępopol - kościół

‧ fot. Green Velo

Dalsza część szlaku wiedzie do miasta Korsze, które niegdyś leżało blisko geometrycznego środka całych Prus, dlatego stało się ważnym węzłem kolejowym.

Kierując się do Węgorzewa, rowerzyści docierają do Barcian z imponującym zamkiem krzyżackim i gotyckim kościołem oraz do Srokowa. Stąd warto zboczyć na lokalny szlak, żeby dotrzeć do Gierłoży i obejrzeć ruiny dawnej kwatery wodza III Rzeszy nazwanej Wilczym Szańcem oraz do pobliskiego Mazurskiego Parku Atrakcji Mazurolandia, gdzie czekają miniatury zabytków regionu i wystawa historyczna. Inna lokalna „odnoga” powiedzie turystów do Mamerek (schrony kwatery niemieckich wojsk lądowych) i największego mazurskiego portu żeglarskiego w Sztynorcie.

Położone nad jeziorem Mamry Węgorzewo nazywane jest Bramą Mazur, bo tu zaczyna się żeglarski Szlak Wielkich Jezior Mazurskich.

Jezioro Niegocin

Jezioro Niegocin

‧ fot. Green Velo

Po jeziorach można też popływać statkami wycieczkowymi, startując z przystani Żeglugi Mazurskiej. Warto też skusić się na spływ kajakowy rzekami Sapiną lub Węgorapą. Na nocleg i posiłek zaprasza m.in. ośrodek wypoczynkowy Róża Wiatrów, a także Garncarnia w Kamionku Wielkim, która oferuje również pokazy i warsztaty garncarskie.

Dzień 6: Galiny – Bartoszyce (18,6 km) – Sępopol (14,2 km) – Korsze (17,5 km) (razem 50,3 km)

Dzień 7: Korsze – Barciany – Srokowo – Węgorzewo (45,9 km)

Uzdrowisko na końcu świata

Na wschód od Węgorzewa szlak prowadzi dawnym torowiskiem. Począwszy od okolic wsi Banie Mazurskie rozciągają się mocno pofałdowane Mazury Garbate. Na odcinku pomiędzy Węgorzewem a granicą województwa różnica poziomów podjazdów i zjazdów wynosi w sumie ponad 1 km.

W okolicach Bań Mazurskich warto odwiedzić ośrodek Republika Ściborska, gdzie można m.in. pomieszkać w replikach chat traperskich i indiańskich tipi, zwiedzić muzeum eskimoskie i indiańskie, oraz poznać tajniki jazdy psimi zaprzęgami. Noclegi oferuje też Ekoturystyka Dwór Klewiny.

Ostatnie miasto tej części szlaku to Gołdap położona w pobliżu granicy z Rosją i mająca status uzdrowiska. Można tutaj skorzystać z tężni solankowych i pijalni wód leczniczych lub podziwiać panoramę okolicy z wieży ciśnień.

Tężnie solankowe w Gołdapi

Tężnie solankowe w Gołdapi

‧ fot. Green Velo

W pobliskim Konikowie działa ośrodek Piękna Góra m.in. z parkiem linowym, parkiem dzikich zwierząt oraz restauracją oferującą lokalny specjał – kartacze. Zimą udostępniany jest tu stok narciarski.

Na wschód od Gołdapi rozciąga się Puszcza Romincka, której część ma charakter świerkowej tajgi. Szlak wiedzie skrajem puszczy do wsi Stańczyki, w której wznoszą się imponujące wiadukty kolejowe, jedne z najwyższych w Polsce.

Stańczyki - Wiadukty kolejowe

Mosty w Stańczykach

‧ fot. Green Velo

Dalej Green Velo dociera do styku granic trzech państw: Polski, Litwy i Rosji w okolicach wsi Bolcie, gdzie przebiega również granica pomiędzy województwem warmińsko-mazurskim i podlaskim.

Dzień 8: Węgorzewo – Banie Mazurskie (22,1 km) – Gołdap (25,8 km) (razem 47,9 km)

Dzień 9: Gołdap – Stańczyki – Żytkiejmy – styk granic Polski, Litwy i Rosji (44,9 km)

Znajdź Miejsca Przyjazne Rowerzystom na Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo