Zamknij

Weekend na rowerze w okolicach Elbląga

Weronika Domoradzka
22.06.2020 08:35
Bulwar w Elblągu
fot. Green Velo

Bliższe i dalsze okolice Elbląga to raj dla miłośników jazdy na rowerze. Tutaj zaczyna się Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo. Można stąd wyruszyć na płaskie jak stół tereny Żuław Elbląskich czy stanowiące „górskie” wyzwanie szlaki Wysoczyzny Elbląskiej.

Mając do dyspozycji dwa czy trzy weekendowe dni, warto zwiedzić nie tylko sam Elbląg, ale też odkryć najciekawsze miejsca położone w promieniu 50-150 km.

Elbląg to najstarsze (1246 r.) i drugie co do wielkości miasto regionu. Co ciekawe, jest też ono najniżej położonym miastem w kraju. Wśród zabytków zachowały się m.in. średniowieczna Brama Targowa i trzy gotyckie kościoły połączone jedyną w swoim rodzaju Ścieżką Kościelną. Jedną z tych świątyń jest katedra pw. św. Mikołaja z wieżą o wysokości 97 metrów, drugą kościół pw. Św. Ducha (obecnie biblioteka), a trzecią kościół podominikański (obecnie Centrum Sztuki Galeria EL). W budynkach dawnego podzamcza działa Muzeum Archeologiczno-Historyczne prezentujące wystawy poświęcone m.in. dawnej osadzie handlowej wikingów Truso oraz osadnictwu Gotów.

Rowerowa wyprawa śladami Kopernika

Frombork jest mocno związany z postacią sławnego astronoma, Mikołaja Kopernika, który wielokrotnie przyjeżdżał tutaj, by pełnić obowiązki dyplomatyczne i administracyjne. Miasto leży na Szlaku Kopernikowskim (zarówno drogowym, jak i pieszym). Można stąd wyruszyć do innych miejscowości, w których bywał i pracował wielki uczony. Na Warmii spędził on 40 z 70 lat swojego pracowitego życia.

Rowerową wyprawę śladami Kopernika (łącznie to 158 km) najlepiej rozpocząć, korzystając ze szlaku Green Velo. Trasa wiedzie przez Wysoczyznę Elbląską do Tolkmicka, a potem do Fromborka, czyli miasta, w którym Kopernik spędził 30 lat. Tutaj też, pod posadzką frombordzkiej katedry w stylu gotyckim, pochowano słynnego polskiego astronoma. Oprócz świątyni warto odwiedzić inne budowle Wzgórza Katedralnego, w których działa planetarium oraz muzeum poświęcone wielkiemu uczonemu.

Frombork - panorama miasta

Frombork - panorama miasta

‧ fot. Green Velo

Kolejne etapy szlaku wiodą do Braniewa (a tutaj wieża bramna zamku, kościół gotycki pw. św. Katarzyny oraz barokowy pw. Krzyża Świętego) oraz Pieniężna (muzeum etnograficzne). W tym ostatnim mieście porzucamy Green Velo na rzecz drogowego Szlaku Kopernikowskiego, którym docieramy do Ornety (zabytki: gotycki ratusz i kościół w tym samym stylu). Z tego miasta do Lidzbarka Warmińskiego najlepiej dotrzeć liczącym ok. 30 km wygodnym szlakiem rowerowym wytyczonym na dawnym torowisku.

Braniewo - kościół pw. św. Katarzyny

Braniewo - kościół pw. św. Katarzyny

‧ fot. Green Velo

W lidzbarskim zamku biskupim, nazywanym „Wawelem Północy” (obecnie muzeum), Kopernik mieszkał przez 8 lat. Inne, warte uwagi zabytki miasta to m.in. gotycki kościół i barokowy pałac nazwany Oranżerią Krasickiego. Aktywnie wypoczywać można w Leśnym Parku Uzdrowiskowy Doliny Symsarny, na spływie kajakowym Łyną albo w Termach Warmińskich.

Szlak „Śladami Kopernika”: Elbląg – Tolkmicko – Frombork – Braniewo – Pieniężno (111 km) – Orneta (17 km) – Lidzbark Warmiński (30 km) (łącznie 158 km)

ok_warmia i mazury 2

Wzdłuż Kanału Elbląskiego

W Elblągu bierze swój początek najdłuższy kanał żeglowny w Polsce – Kanał Elbląski, który prowadzi do Ostródy (ponad 80 km), a jego odgałęzienia – do Iławy i Zalewa oraz do Starych Jabłonek. Unikatem na skalę światową jest pięć pochylni, które umożliwiają jednostkom pływającym pokonywanie różnicy poziomów wynoszącej ok. 100 m. Kanał można przepłynąć statkiem wycieczkowym z Elbląga do Buczyńca i dalej od Buczyńca do Ostródy. Ale można też ruszyć wytyczoną wzdłuż tej drogi wodnej atrakcyjną trasą rowerową (ok. 85 km). Oznakowano ją tabliczkami w kolorze pomarańczowym, z symbolem pochylni.

Pochylnia Kąty - Kanał Elbląski

Pochylnia Kąty - Kanał Elbląski

‧ fot. Green Velo

Początkowo Szlak Rowerowy Kanału Elbląskiego biegnie wzdłuż jeziora Druzno, potem wzdłuż kanału. Na jego trasie znalazły się trzy pochylnie kanału (Jelenie, Oleśnica, Kąty), na których można obserwować przeciąganie statków na specjalnych wózkach po grzbiecie wzgórza.

Kolejny ważny punkt na trasie to Małdyty położone nad jeziorem Sambród. W tutejszej oficynie pałacowej urzędował projektant i budowniczy kanału,­­ Georg Jacob Steenke (obecnie działu tu zajazd Pod Kłobukiem). Dalej szlak wiedzie do Miłomłyna, gdzie budowa kanału została rozpoczęta. Znajduje się tu śluza wybudowana w latach 1872-1876, która reguluje różnicę poziomu wód wynoszącą 2,8 m.

Szlak kończy się w Ostródzie nad Jeziorem Drwęckim. Nabrzeże jeziora (z plażą, wyciągiem nart wodnych, kompleksem sportowo-rekreacyjnym, amfiteatrem) jest wizytówką miasta i najchętniej odwiedzanym miejscem wśród wielbicieli aktywnego wypoczynku. Najważniejszym zabytkiem Ostródy jest krzyżacki zamek, w którym w 1807 r. przez kilka tygodni mieszkał Napoleon Bonaparte. Oprócz zamku zachował się tutaj m.in. gotycki kościół pw. św. Dominika Savio.

Ostróda - zamek krzyżacki

Ostróda - zamek krzyżacki

‧ fot. Green Velo

Szlakiem Rowerowym Kanału Elbląskiego: Elbląg – pochylnie kanału (Jelenie, Oleśnica, Kąty) – Małdyty – Miłomłyn – Ostróda (85 km)

ok_warmia i mazury 3

Do Pasłęka i wokół jeziora Druzno

Kolejna weekendowa propozycja dotyczy wycieczek rowerowych szlakami, które biorą początek i/lub kończą w Elblągu, a które częściowo się pokrywają, a częściowo uzupełniają.

Szlakiem Pocztyliona dotrzemy przez Pasłęk do Zielonki Pasłęckiej (48 km). W Pasłęku zachował się średniowieczny układ starówki z gotyckim ratuszem z XIV w. oraz ok. 1200 m murów obronnych z dwiema bramami oraz Basztą Prochową. Okazale prezentuje się też gotycki kościół pw. Św. Bartłomieja z organami z 1719 r., a także zamek (pierwotnie krzyżacki, obecnie przebudowany). Zielonka Pasłęcka słynie z Sanktuarium Jezusa Miłosiernego ustanowionego w tutejszym barokowym kościele. Z Zielonki do Elbląga można wrócić Szlakiem Kanału Elbląskiego (40 km), wiodący przez Drulity, wzdłuż kanału (koło pochylni Kąty, Oleśnica, Jelenie) i zachodniego brzegu jeziora Druzno.

Miłomłyn nad Kanałem Elbląskim

Miłomłyn nad Kanałem Elbląskim

‧ fot. Green Velo

Innego dnia warto wybrać się nad ten ostatni akwen Szlakiem Wokół Jeziora Druzno (47 km). Jezioro oraz otaczające je mokradła i łąki zostały objęte granicami rezerwatu w celu ochrony ptactwa wodnego i błotnego. W IX wieku na brzegu jeziora, w okolicach dzisiejszego Janowa, kwitło Truso – port i osada handlowa wikingów.

Na trasie znalazły się m.in. Tropy Elbląskie, gdzie zachował się historyczny układ wsi z czasów osadnictwa menonickiego. Z kolei w niedalekich Raczkach Elbląskich znajduje się depresja z jednym z najniżej położonych punktów Polski (1,8 m p.p.m.).

Szlakiem Pocztyliona: Elbląg – Pasłęk – Zielonka Pasłęcka (48 km); Szlakiem Kanału Elbląskiego: Zielonka Pasłęcka – Drulity – Elbląg (40 km) (łącznie 88 km)

ok_warmia i mazury 1

Szlakiem Wokół Jeziora Druzno: Elbląg – Nowe Dolno – Raczki Elbląskie – Elbląg (47 km)

ok_warmia i mazury 4

Wyzwania na Wysoczyźnie Elbląskiej

Komu niestraszne „górskie premie” i strome zjazdy, powinien wybrać się na rowerową eksplorację Wysoczyny Elbląskiej (w większości objętej granicami parku krajobrazowego). Najwyższe wzniesienie tej krainy to Srebrna Góra (198,5 m n.p.m.). Porośnięte lasami mieszanymi (z dużym udziałem dębu i buku) stoki wysoczyzny stromo opadają ku Zalewowi Wiślanemu oraz Żuławom Wiślanym, a nieco łagodniej ku Równinie Warmińskiej. Widoki z wielu wyżej położonych miejsc zapierają dech w piersi.

Wysoczyzna Elbląska

Wysoczyzna Elbląska

‧ fot. Green Velo

W Elblągu ma swój start i metę krótki, ale urokliwy, Szlak Wysoczyny Elbląskiej (17 km). Z kolei po dotarciu odcinkiem Green Velo w okolice Kadyn (31 km), można wyruszyć na pętlę Trasa Kadyńska (26 km) lub opcjonalnie na Szlak Rowerowy MTB Nadleśnictwa Elbląg (23 km).

W Kadynach swoją letnią rezydencję urządził niemiecki cesarz Wilhelm II. Zachował się tu kompleks z barokowym pałacem z XVII w. i parkiem przechodzącym w rezerwat przyrody oraz folwarkiem ze stadniną koni. Inne zabytki to m.in. zespół manufaktury Cesarska Majolika i klasztor franciszkanów. Na uwagę zasługuje też szpaler 500-letnich dębów z dębem Jana Bażyńskiego na czele. Nad Zalewem Wiślanym ciągnie się dwukilometrowa plaża z przystanią żeglarską.

Wysoczyzna Elbląska

Wysoczyzna Elbląska

‧ fot. Green Velo

Szlaki po Wysoczyźnie Elbląskiej:

1. Szlak Wysoczyny Elbląskiej (Elbląg – Elbląg, 17 km)

2.  Elbląg – Kadyny (31 km), Trasa Kadyńska (Kadyny – Kadyny, 26 km), Kadyny– Elbląg (31 km) (łącznie 88 km); opcjonalnie zamiast Trasy Kadyńskiej: Szlak rowerowy MTB Nadleśnictwa Elbląg (Kadyny – Kadyny, 23 km) (łącznie 85 km)

ok_warmia i mazury 5

Znajdź Miejsca Przyjazne Rowerzystom na Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo