Zamknij

W cichych objęciach Roztocza

W cichych objęciach Roztocza
fot. Fot: Tomasz Michalski

Roztocze potrafi oczarować. Bukowe i olchowe lasy, wąwozy, szemrzące rzeczki i wodospady. Jedna z najpiękniejszych krain geograficznych w Europie zachwyca malowniczymi trasami rowerowymi, cennymi zabytkami architektury i urokliwym uzdrowiskiem. Czas na Roztocze, czas na Podkarpackie! Odwiedź je i Ty!

Roztocze rozciąga się od Lwowa aż po Kraśnik, przebiegając przez ziemię lubaczowską w północno-wschodniej części województwa podkarpackiego. Region słynie z walorów krajobrazowych, ciekawych tradycji i bogatej historii. To idealne miejsce na spędzenie wolnego czasu. Na Roztoczu nie brakuje pięknych szlaków turystycznych i doskonałych warunków do aktywnego spędzania wolnego czasu.

y2

Można tu spotkać ginące gatunki roślin i zwierząt, wśród nich owadożerne rosiczki i dostojne łosie. Są i inne osobliwości -  pradawna Świątynia Słońca, pozostałości pustelni św. Brata Alberta, tajemniczy schron z czasów II wojny światowej – część umocnień Linii Mołotowa. Takimi budowlami usiane jest całe Roztocze. Są tu samotne cerkwie i porosłe lasem cmentarze, intrygujące białe krzyże z bruśnieńskiego kamienia. Przypominają dawnych mieszkańców Kresów i urodę wielokulturowego pogranicza.

Ze względu na unikalną przyrodę i zabytki ta część województwa podkarpackiego, wraz z całym Roztoczem, została wpisana na listę UNESCO jako transgraniczny rezerwat biosfery o nieprzeciętnym w skali świata dziedzictwie przyrodniczym, kulturowym i krajobrazowym. Przemierzać go można pieszo, rowerem lub konno, korzystając z dziesiątek kilometrów doskonale oznakowanych szlaków i bezpiecznych, leśnych dróg.

Pradawna Świątynia Słońca

y3

Na wzgórzu w lesie Buczyna między Niwkami i Nowinami Horynieckimi znajduje się pradawne miejsce kultu. Świątynia Słońca to jedno z najbardziej zagadkowych miejsc na Podkarpaciu. Grupa kamieni tworzy tam geometryczny układ, w którego centrum znajduje się wielki, niemal dwumetrowej wielkości wapienny głaz, z okrągłym otworem. Według miejscowych legend przed wiekami odbywały się tam pogańskie misteria. Rozpoczynano je o świcie gdy przez otwór w głazie wpadał pierwszy promień słoneczny. Misteria miały być związane z kultem Swaroga, szczególnie czczonego przez Słowian na tych terenach.

Coś dla zdrowia

Jedno z pięciu podkarpackich uzdrowisk - Horyniec Zdrój słynie z najlepszych w Polsce zasobów naturalnej borowiny leczniczej, nazywanej czarnym złotem. Kuracje borowinowe znakomicie sprawdzają się w leczeniu schorzeń narządu ruchu, porażeń, rwy kulszowej, zwyrodnień stawów i chorób kobiecych. Kuracjusze chętnie korzystają z wód siarczkowo-siarkowodorowych - kąpiele działają przeciwbakteryjnie, przeciwbólowo i antyalergicznie. Po zabiegu wzrasta też odporność organizmu. Horyniec-Zdrój to typ uzdrowiska nizinnego z dużą liczbą dni pogodnych i dużym nasłonecznieniem. Położony na wschodniej ścianie województwa podkarpackiego, jest kompletnym obiektem sanatoryjnym, posiadającym bazę zabiegową połączoną z bazą hotelową. Warto pospacerować alejkami po Parku Zdrojowym.

y4

Na terenie którego zbudowano drewniane pomosty, fontannę, ławki i zadaszoną scenę. Spacer zakończyć należy w restauracji Café Sanacja, której nazwa, wystrój i wyposażenie nawiązuje do lat międzywojennych. Stylowe meble, oświetlenie czy dekoracje to nawiązanie do epoki, w której ukształtował się uzdrowiskowy charakter Horyńca-Zdroju, jednego z ulubionych kurortów Lwowian.

Wypoczywając w Horyńcu można odwiedzić pobliskie atrakcje: Rezerwat nad Tanwią, Pałac Książąt Ponińskich, roztoczańskie Szumy, czy leżącą na Podkarpackim Szlaku Architektury Drewnianej piękną cerkiew w Dachnowie.

y5

Rezydencja Łosiów w Narolu

Podróżując po Roztoczu skierować należy się do Narola, z barokowym pałacem Łosiów. Wybudowany w XVIII wieku pałac otoczony był imponującym symetrycznym ogrodem tarasowym w stylu francuskim. Opisy rezydencji z czasów jej świetności mówią o licznych rabatach różanych i z kwiatów sezonowych wysadzanych przy bramie, przed pawilonami i przy arkadach ścian kurtynowych. Ozdobą ogrodu w okresie letnim były palmy w donicach, przenoszone z oranżerii. Drzewostan ogrodu składał się z gatunków krajowych drzew liściastych: lip drobno- i szerokolistnych, grabów i kasztanowców oraz drzew iglastych. Obecnie pomimo zniszczeń i strat w drzewostanie, które zatarły nieco kompozycję ogrodu, układ osiowy jest wciąż czytelny.

y6

Pałac w Narolu to dwukondygnacyjny budynek główny z ryzalitami, parterowe pawilony boczne, arkadowy mur kurtynowy o linii łuku. Całość założenia zakomponowana została na rzucie podkowy bezpośrednio nawiązującego do herbu fundatora – Dąbrowa. Rozmiary i rozmach całego przedsięwzięcia wiele mówią o aspiracjach i dumie szlacheckiej ówczesnego właściciela. Wnętrza pałacu kryły bogate zbiory Feliksa Antoniego Łosia: bibliotekę, kolekcję numizmatów i orderów, porcelany, sreber, tkanin, rzeźby, malarstwa włoskiego i holenderskiego oraz portretów rodzinnych. Za czasów hrabiego działała w pałacu szkoła dramatyczno-muzyczna kształcąca uzdolnioną artystycznie młodzież. W jednym z pawilonów zorganizowano teatr. W kolejnych dekadach zawierucha historii, pożary i grabieże ogołociły pałac. Od kilku lat we wnętrzach trwają prace rewitalizacyjne, a właściciel przywraca tradycje muzyczne i edukacji artystycznej. Obiekt dostępny jest dla zwiedzających na zewnątrz, wewnątrz trwają prace remontowe.

Drewniana cerkiew w Radrużu

 

y7

W Radrużu, położonym przy samej granicy z Ukrainą, znajduje się najstarsza w Polsce, umieszczona na liście światowego dziedzictwa UNESCO drewniana cerkiew pw. św. Paraskewy. Tą późnogotycką budowlę na planie trzech kwadratów niemal w całości pokryto drewnianym gontem. Otacza ją mur ułożony z płaskich kamieni nakrytych daszkiem z deszczułek. Wybudowana najprawdopodobniej w 1580 r. cerkiew jest jednym z najcenniejszych zabytków architektury w Polsce. Ciekawostką dotyczącą cerkwi jest jej charakter obronny. Schronienie znajdywali w niej okoliczni mieszkańcy, o czym świadczyć miały ślady tatarskich toporów, które dostrzec można było do niedawna na drzwiach świątyni. We wnętrzu króluje wspaniały ikonostas, na zewnątrz warto zwiedzić cmentarz z unikatowymi nagrobkami – dziełami kamieniarki bruśnieńskiej.

 

y8

Cmentarz w Starym Bruśnie

y9

Ukryty w lesie naprzeciwko wzgórza zwanego Hrebcianką rozpościera się majestatyczny cmentarz, pozostałość po nieistniejącej wsi. Panuje tam absolutna cisza. Tylko ptaki szczebioczą wesoło, nic sobie nie robiąc z powagi śmierci. Życie na wschodnich rubieżach nie było może idealne, ale toczyło się spokojnie, wyznaczane rytmem pór roku i prac polowych. Śmierć oznajmiały dźwięki rzeźbiarskich narzędzi wykuwających w wapiennych blokach krzyże. Powstawały one przede wszystkim w Starym Bruśnie, ludowym ośrodku kamieniarskim, który działał od połowy XVI w. Kamienne krzyże z rzeźbieniami przedstawiającymi korę dębową, słoje drewna czy liście bluszczu, stały się charakterystycznym elementem krajobrazu Roztocza. I jako jedne z niewielu efektów działania człowieka przetrwały.

Wojenne ślady

I wojna światowa pozostawiła po sobie ślady w postaci poukrywanych w lasach cmentarzy. W Nowinach Horynieckich trudno nawet się domyślić, że zielone poduchy barwinka kryją mogiły żołnierzy austriackich i rosyjskich. Z kolei ślady II wojny światowej są jak wciąż widoczne blizny: wały przeciwpancerne, betonowe zapory wyrastające nieoczekiwanie z pola czy kryjące się w lasach bunkry.

y10

3 tysiące kilometrów szlaków rowerowych

Najbardziej znanym jest Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo. Trasa biegnąca przez całą Polskę Wschodnią, w województwie podkarpackim liczy ponad 450 km i zaczyna się na Roztoczu. Rowerzystów wita Narol z pałacem Łosiów, a zaraz potem uzdrowisko Horyniec-Zdrój, za którym czekają największe atrakcje okolicy, w tym unikatowa drewniana cerkiew w Radrużu,. Na całej trasie na rowerzystów czekają wiaty przystankowe i akredytowane przy szlaku gospodarstwa, pensjonaty, zajazdy i restauracje.

y11

Zanurz się w pozytywnej atmosferze Podkarpacia, przygotuj się na dobrą energię wszechobecnej przyrody i przyjaznych mieszkańców. Czas na Roztocze!